Kaplica w Skorbucianach

Kaplica w Skorbucianach

Skorbuciany, położone nad potokiem o nazwie Ozdra, będącym lewym dopływem rzeki Waka – to typowa wieś ulicówka. Przy jednym jej końcu wiekowe sosny znaczą nieduży cmentarzyk. U styku głównej skorbuciańskiej ulicy z drogą prowadzącą do enklawy muzułmańskiej, czyli wsi Sorok Tatary, za niewysokim kamiennym murkiem mieści się drewniana kaplica. Została zbudowana w roku 1746, w trzy lata po tym, odkąd tutejszy majątek nabył podczasy mozyrski Michał Jeleński. On też został fundatorem świątyni, która po remoncie w roku 1855 szczęśliwie dotrwała do naszych czasów, będąc świadkiem burzliwych dziejów, jakich historia nie skąpiła temu zakątkowi Wileńszczyzny, którym ponad wiek władali Jeleńscy. Wojna 1812 roku i zryw niepodległościowy 1863 roku powodowały, że ten dom Boży przez pewien okres czasu świecił pustkami. Po Powstaniu Styczniowym, kiedy Skorbuciany przeszły we władanie rosyjskiej generałowej Pachomowej, przerwa w odprawianiu modlitw trwała tu aż do 1896 roku. Te zostały wznowione na usilne prośby miejscowych mieszkańców, w zdecydowanej większości narodowości polskiej.

Kiedy Wileńszczyzna znalazła się w obrębie II Rzeczypospolitej, życie religijne złapało tu jakby drugi oddech. Skupiało się ono właśnie w kaplicy, którą zresztą kilkakrotnie kosmetycznie odnawiano. W roku 1941 w jej pobliżu wzniesiono słupową dzwonnicę.

Skutecznie mocująca się z czasem drewniana kaplica w Skorbucianach jest budowlą niewyszukaną w architektonicznym kanonie. Z wyglądu przypomina cokolwiek okazałą wiejską chatę, zbudowaną na planie prostokąta, ze ściętymi narożami w części ołtarzowej i pojedynczą boczną zakrystią. Nad jej dachem nie góruje wieża, krzyż umocowano na froncie budowli.

Jednonawowe wnętrze mieści m. in. klasycystyczny prospekt organowy, alegoryczny obraz z II połowy XIX wieku, ukazujący legendę o narodzeniu św. Eustachego, ołowiane świeczniki z 1749 roku oraz XIX-wieczny ornat.

Przy kaplicy znajduje się kwatera 16 poległych w latach 1943–1945 w walce o wolność Ojczyzny żołnierzy 7 Brygady Armii Krajowej. Rozsypane po Polsce oraz miejscowe środowisko kombatanckie gruntownie ją odnowiło, wymieniając zmurszałe drewniane krzyże na betonowe i opatrując je stosownymi napisami. Cmentarzyk ten został uroczyście poświęcony w lipcu 1991 roku.

Obok mogił akowców widnieje pomnik nagrobny Anny Jeleńskiej – dawnej właścicielki Skorbucian i okolic, zmarłej w połowie XIX wieku.